काठमाडौँ । केही वर्षअघिसम्म सामान्य घरयासी प्रयोगका लागि मात्र सीमित रहेको कफी खेती अहिले भोजपुरमा व्यावसायिक रूपमा फस्टाउन थालेको छ। बजारको सहज पहुँच र उच्च मागका कारण भोजपुरका किसानहरूले परम्परागत मकै र आलु खेती छाडेर कफीतर्फ आकर्षित हुन थालेका हुन्।
किसानको आम्दानीको भरपर्दो स्रोत
कफी खेती अहिले जिल्लाका धेरै किसानको प्रमुख आम्दानीको स्रोत बनेको छ। उत्पादन भएको कफी घरबाटै सजिलै बिक्री हुन थालेपछि बजार खोज्नुपर्ने पुरानो झन्झट हटेको छ। कृषकहरूले अन्य बालीको तुलनामा कफीबाट राम्रो आम्दानी लिन सकिने अनुभव सुनाएका छन्।
कुन–कुन क्षेत्रमा विस्तार हुँदैछ ?
जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहहरूमा कफी खेती तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको छ। विशेषगरी निम्न क्षेत्रहरूमा कफीको व्यावसायिक उत्पादन बढिरहेको छ । हतुवागढी गाउँपालिकाको सिन्द्राङ, होम्ताङ, लुङ्गिन र लुङ्थुङ त्यसैगरी, रामप्रसादराई गाउँपालिकाको खोक्सिक (यहाँ २२ रोपनी जग्गामा सामूहिक खेतीसमेत सुरु गरिएको छ)। अन्य आमचोक गाउँपालिका, पौवादुङमा गाउँपालिका र षडानन्द नगरपालिकामा पनि सुरु गरिएको छ ।
सरकारी अनुदान र योजनाबद्ध विस्तार
कफी खेतीको प्रवर्द्धनका लागि संघीय सरकारको विशेष अनुदान र किसानको लागत साझेदारीमा चालु आर्थिक वर्षमा करिब तीन करोड ३० लाख रुपैयाँ बराबरको कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको छ। सुरेन्द्रकुमार उदासका अनुसार उपयुक्त भूगोल र हावापानी पहिचान गरी १४ वटै वडामा योजनाबद्ध रूपमा खेती विस्तार गरिएको छ।
स्वदेशी बजारदेखि अन्तर्राष्ट्रिय निर्यातसम्म
भोजपुरमा उत्पादित कफीको माग स्वदेशी र विदेशी बजारमा उत्तिकै छ। यहाँको अर्गानिक कफी धरान, इटहरी, विराटनगर हुँदै काठमाडौँसम्म पुग्ने गरेको छ भने विदेशमा समेत निर्यात भइरहेको छ।
उत्पादन क्षमता
कृषि व्यवसायी सुनील श्रेष्ठका अनुसार, आधुनिक प्रविधि र राम्रो स्याहार–सम्भार पुर्याइएको एक बोटबाट वर्षमा २५ देखि ३० केजीसम्म कफी उत्पादन गर्न सकिन्छ। व्यावसायिक खेती विस्तारसँगै निर्यातको परिमाण पनि बर्सेनि बढ्दै गएको छ।
कफी खेतीको यो लहरले किसानको जीवनस्तर उकास्नुका साथै भोजपुरको समग्र कृषि अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउनेमा सरोकारवालाहरू विश्वस्त देखिएका छन्।