काठमाडौँ । युरोपेली सङ्घ (ईयू) ले अमेरिकाले प्रस्ताव गरेको ‘बोर्ड अफ पिस’ (शान्ति बोर्ड) प्रति गम्भीर शङ्का व्यक्त गरेको छ । युरोपेली काउन्सिलका अध्यक्ष एन्टोनियो कोस्टाले बिहीबार मध्यरातपछि सम्पन्न आपतकालीन शिखर सम्मेलनपछि आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा यस्तो बताएका हुन ।
कोस्टाका अनुसार शान्ति बोर्डको कार्यक्षेत्र, शासन संरचना तथा संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्रसँगको अनुकूलतासहितका विभिन्न पक्षप्रति ईयूलाई गम्भीर आपत्ति छ । उनले ईयू कुनै पनि प्रकारको दबाबको सामना गर्न तयार रहेको र आफ्ना सदस्य राष्ट्र, नागरिक तथा व्यवसायिक हितहरूको संरक्षण गर्ने स्पष्ट पारे ।
”ईयू आवश्यक उपकरण र क्षमता सम्पन्न छ, र आवश्यक पर्दा ती प्रयोग गरिनेछ,” कोस्टाले भने । ग्रीनल्याण्डसँग सम्बन्धित पछिल्ला अमेरिकी धम्की र अभिव्यक्तिहरूको समीक्षा तथा सम्भावित आगामी कदमबारे छलफल गर्न ईयू नेताहरूले बिहीबार साँझ ब्रसेल्समा आपतकालीन शिखर सम्मेलन आयोजना गरेका थिए ।
के हो शान्ति बोर्ड र किन भयो विवाद?
सुरुमा गाजा युद्धको युद्धविराम र पुनर्निर्माणको रेखदेख गर्न बनाइने भनिएको यो बोर्डलाई अहिले राष्ट्रपति ट्रम्पले एक शक्तिशाली र स्थायी अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाको रूपमा विस्तार गर्ने योजना अघि सारेका छन्। विवादका मुख्य कारणहरू यस यस्ता छन्:
-
संयुक्त राष्ट्रसंघ (UN) को विकल्प: राष्ट्रपति ट्रम्पले यो बोर्डले भविष्यमा संयुक्त राष्ट्रसंघलाई प्रतिस्थापन गर्न सक्ने संकेत दिएका छन्। ईयूका नेताहरूले यसलाई स्थापित विश्व व्यवस्था र बहुपक्षीयता (Multilateralism) विरुद्धको कदम मानेका छन्।
-
सदस्यता शुल्क: यस बोर्डमा स्थायी सदस्यता पाउनका लागि कुनै पनि देशले १ अर्ब अमेरिकी डलर योगदान गर्नुपर्ने सर्त राखिएको छ। यसलाई युरोपेली कूटनीतिज्ञहरूले “शान्ति किन्न खोजिएको” भन्दै आलोचना गरेका छन्।
-
असीमित अधिकार: बोर्डको चार्टर अनुसार यसको अध्यक्ष (जो सुरुमा ट्रम्प आफैँ रहनेछन्) सँग निर्णय गर्ने र एजेन्डा तय गर्ने एकलौटी अधिकार रहनेछ।