काठमाडौं– दिगो भविष्य र प्रकृतिको संरक्षणको सन्देश दिँदै आज विश्व पृथ्वी दिवसमा विविध कार्यक्रमका साथ मनाइँदैछ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको पहलमा सन् २००९ देखि प्रत्येक वर्ष अप्रिल २२ मा मनाइने यस दिवसले पृथ्वीको रक्षा र वातावरणीय सन्तुलन कायम राख्न विश्वव्यापी सहकार्यको आवश्यकता औँल्याउँदै आएको छ।
पछिल्ला वर्षहरूमा पृथ्वीले भोगिरहेको संकट झन् गहिरिँदै गएको छ। महासागरहरू प्लास्टिकजन्य फोहोरले भरिँदै जानुका साथै तीव्र रूपमा अम्लीय बन्दै गएका छन्। बढ्दो तापक्रम, डढेलो, बाढीपहिरो र खडेरीजस्ता विपद्ले विश्वभर लाखौँ मानिसको जीवन प्रभावित बनाइरहेका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघकाअनुसार हरेक वर्ष विश्वभर करिब एक करोड हेक्टर वन क्षेत्र नष्ट भइरहेको छ, जसले जलवायु सन्तुलनमा गम्भीर असर पारिरहेको छ। वातावरणविद्हरूका अनुसार स्वस्थ पारिस्थितिक प्रणालीले मानव स्वास्थ्य जोगाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ, तर जैविक विविधता तीव्र रूपमा घट्दै जाँदा नयाँ रोगहरूको जोखिमसमेत बढिरहेको छ।
हाल करिब १० लाख वनस्पति तथा जनावरका प्रजाति लोप हुने जोखिममा रहेको अनुमान गरिएको छ। यसको प्रमुख कारणमा जलवायु परिवर्तन, वन विनाश, अत्यधिक प्राकृतिक दोहन, भू-उपयोग परिवर्तन र अवैध वन्यजन्तु व्यापार रहेका छन्।
विज्ञहरूले पृथ्वीको रक्षा गर्न पारिस्थितिक प्रणालीको पुनःस्थापना अब विकल्प नभई आवश्यकता बनेको बताएका छन्। बिग्रिएको पारिस्थितिक प्रणाली सुधार गर्न सकेमा गरिबी न्यूनीकरण, जलवायु परिवर्तनको असर कम गर्न र जैविक विविधता जोगाउन महत्त्वपूर्ण योगदान पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
विश्व मातृ पृथ्वी दिवसले यस वर्ष पनि स्पष्ट सन्देश दिएको छ—पृथ्वी बचाउन अब ढिला भइसकेको छैन, तर समय भने सीमित छ।